Εθνική Βιβλιοθήκη και Ακαδημαϊκές Βιβλιοθήκες Επεκτείνοντας τα όρια μαζί, Σέρρες - Page 2

Article Index
Εθνική Βιβλιοθήκη και Ακαδημαϊκές Βιβλιοθήκες Επεκτείνοντας τα όρια μαζί, Σέρρες
Page 2
Page 3
All Pages

αντιδράσουν άμεσα και δεν αξιοποιήσουν τις τεχνολογικές εξελίξεις για την προσφορά υπηρεσιών από απόσταση αλλά και την ένταξη και διαχείριση των ηλεκτρονικών πηγών ως τεκμηρίων των συλλογών τους, κινδυνεύουν να υποβαθμιστούν ως φορείς πληροφοριακής στήριξης της εκπαίδευσης και της έρευνας που συντελείται στα ιδρύματα στα οποία ανήκουν. Είναι άμεσης προτεραιότητας, επομένως, να διερευνήσουμε το νέο περιβάλλον και να επεκτείνουμε τα όρια της Βιβλιοθήκης, όπως την γνωρίζουμε, για να ανταποκριθεί στις νέες συνθήκες. Είναι, κατά συνέπεια, πολύ εύστοχος ο τίτλος που έδωσε η Οργανωτική Επιτροπή στο παρόν συνέδριο.

Για να ανταποκριθούμε σε όλα αυτά, χρειαζόμαστε κυρίως τεχνογνωσία αλλά και πόρους τόσο ανθρώπινους όσο και οικονομικούς. Δυστυχώς, και τα τρία αυτά δεν είναι σε αφθονία στη χώρα μας. Η τεχνογνωσία που έχουμε σε τέτοια θέματα είναι δυστυχώς ακόμη περιορισμένη. Μόλις τα τελευταία χρόνια παρουσιάστηκαν διδάσκοντες στις Σχολές Βιβλιοθηκονομίας με υψηλό επίπεδο ειδίκευσης, γεγονός που δημιουργεί αισιοδοξία για το μέλλον. Ωστόσο, πρέπει να βρεθούν τρόποι ταχύτερης μεταφοράς της γνώσης και της τεχνογνωσίας στις βιβλιοθήκες μας, καθώς το προσωπικό που έρχεται στις Βιβλιοθήκες έχει περιορισμένη εξειδίκευση, για να συνεισφέρει στην αντιμετώπιση των προκλήσεων αυτών. Όλα αυτά, σε συνδυασμό με το κόστος που συνεπάγεται η ανάπτυξη των ηλεκτρονικών συλλογών, καθιστούν αναγκαία τη συνεργασία των Βιβλιοθηκών μας στα πλαίσια μιας Εθνικής Πολιτικής Βιβλιοθηκών και Πληροφόρησης, ώστε να εξασφαλιστεί το βέλτιστο αποτέλεσμα.

Σε αδρές γραμμές μια σύγχρονη πολιτική Βιβλιοθηκών και Πληροφόρησης πρέπει μεταξύ άλλων: α) να εξασφαλίζει τη συγκέντρωση και διατήρηση των τεκμηρίων κάθε μορφής, τα οποία έχουν εθνικό ενδιαφέρον και σημασία β) να ικανοποιεί τις βιβλιογραφικές ανάγκες της χώρας, δηλαδή την παραγωγή και την πρόσβαση στις βιβλιογραφικές εγγραφές των τεκμηρίων με εθνικό ενδιαφέρον γ) να εξασφαλίζει την πρόσκτηση και την κατοχή, από τις Βιβλιοθήκες της χώρας στο σύνολό τους, όλων των τεκμηρίων (εσωτερικού και εξωτερικού) που απαιτούνται για την ικανοποίηση των πληροφοριακών αναγκών του πληθυσμού δ) να εξασφαλίζει πρόσβαση στις εκδόσεις, επί τόπου στις Βιβλιοθήκες ή από απόσταση, με τη χρήση δικτύων πληροφόρησης ε) να εξασφαλίζει στους πολίτες, μέσω των Βιβλιοθηκών, ένα περιβάλλον εύκολης και προσιτής πρόσβασης στην πληροφορία, με τη χρήση εθνικών και διεθνών δικτύων πληροφοριών στ) να καθορίζει τις διαδικασίες για την εκτέλεση έρευνας σχετικής με θέματα Βιβλιοθηκών και πληροφόρησης και, τέλος, ζ) να προβλέπει την προσφορά υποστηρικτικών υπηρεσιών και μέσων για την τεχνολογική αναβάθμιση των Βιβλιοθηκών και του προσωπικού τους, ώστε να εξασφαλίζεται η συνολική αποτελεσματικότητα του συστήματος και η ομοιογενής προσφορά υπηρεσιών σε όλον τον πληθυσμό της χώρας.

Η Εθνική Πολιτική Βιβλιοθηκών και Πληροφόρησης θα πρέπει να θεσμοθετήσει μηχανισμούς επικοινωνίας των Βιβλιοθηκών, τόσο μεταξύ τους όσο και με τους φορείς διαχείρισης των πληροφοριακών δικτύων, με τελική επιδίωξη τη συστράτευσή τους στην προσαρμογή της χώρας μας στις απαιτήσεις τις Κοινωνίας της Πληροφορίας. Σε ένα παλιότερο δημοσίευμά μου ανέφερα τη σημασία που θα είχε αφενός για τη διαμόρφωση και αφετέρου για την υλοποίηση μιας Εθνικής Πολιτικής Βιβλιοθηκών και Πληροφόρησης η θεσμοθέτηση και λειτουργία ενός συμβουλευτικού ή αποφασιστικού οργάνου, αποτελούμενο από εκπροσώπους όλων των εμπλεκομένων άμεσα ή έμμεσα με θέματα Βιβλιοθηκών και Πληροφόρησης φορέων για τη διαμόρφωση και υλοποίηση της πολιτικής αυτής. Στο όργανο αυτό πρότεινα τη συμμετοχή των διαφόρων κατηγοριών βιβλιοθηκών, της Εθνικής Βιβλιοθήκης και, βέβαια, των Υπουργείων και, κυρίως, του ΥΠΕΠΘ, το οποίο όχι μόνο εποπτεύει το μεγαλύτερο αριθμό Βιβλιοθηκών αλλά και συμμετέχει ενεργά στη διαμόρφωση της Κοινωνίας της Πληροφορίας.

Πρόσφατα το ΥΠΕΠΘ, ίσως και εξ αιτίας του γεγονότος ότι έχει ύστερα από πολλά χρόνια έναν άνθρωπο του χώρου της Βιβλιοθηκονομίας και των Βιβλιοθηκών επικεφαλής στις σχετικές με τις Βιβλιοθήκες δραστηριότητές του, την κα Δάφνη Κυριάκη – Μάνεση, προχώρησε σε αλλαγή του Νόμου για την Εθνική αλλά και τις Δημόσιες Βιβλιοθήκες, ενώ παράλληλα έθεσε όχι μόνο τις βάσεις για τη διαμόρφωση μιας Εθνικής Πολιτικής για τις Δημόσιες Βιβλιοθήκες με τη θεσμοθέτηση του Συμβουλίου Βιβλιοθηκών – με περιορισμένο ρόλο είναι αλήθεια- αλλά και μία σειρά από προϋποθέσεις και αρχές προγραμματισμού της ανάπτυξης των Δημόσιων Βιβλιοθηκών.

Ο νέος Νόμος καθόρισε την αποστολή της Εθνικής Βιβλιοθήκης, ενώ ταυτόχρονα της έδωσε, επιτέλους, την αυτοτέλεια λειτουργίας που είχε ανάγκη. Επίσης, αντιμετώπισε μια σειρά θεμάτων που έχουν να κάνουν με το προσωπικό και τον τρόπο διοίκησής της.

Δεν θα ήθελα να επεκταθώ σε λεπτομέρειες για όλα όσα προβλέπει ο νέος νόμος για την ΕΒΕ. Σας παρακαλώ, όμως, να μου επιτρέψετε μια σύντομη αναφορά στην αποστολή της Εθνικής Βιβλιοθήκης, όπως αυτή καθορίζεται στο νέο νόμο.

Παρά το γεγονός ότι οι Εθνικές Βιβλιοθήκες μπορούν να καταταγούν σε μια ειδική κατηγορία Βιβλιοθηκών, διαφέρουν σημαντικά η μία από την άλλη ως προς την αποστολή, τις λειτουργίες και τη θέση τους στο σύστημα Βιβλιοθηκών της κάθε χώρας.

Η δυσκολία προσδιορισμού των κοινών στοιχείων, τα οποία χαρακτηρίζουν μια Βιβλιοθήκη ως Εθνική, έχει σαν αποτέλεσμα την ύπαρξη διαφορετικών ορισμών για το τι είναι Εθνική Βιβλιοθήκη. Ένας γενικά αποδεκτός ορισμός είναι ότι:

Εθνική Βιβλιοθήκη


«Ίδρυμα χρηματοδοτούμενο άμεσα ή έμμεσα από το κράτος, το οποίο είναι υπεύθυνο για τη συγκέντρωση, τη βιβλιογραφική καταγραφή, τη διατήρηση και τη διάθεση για χρήση της καταγεγραμμένης πολιτιστικής κληρονομιάς (κυρίως αυτή που εκδόθηκε σε κάθε μέσο) που παρήχθη στη χώρα ή σχετίζεται με αυτή και το οποίο συμβάλλει στην αποτελεσματική και επαρκή λειτουργία των βιβλιοθηκών της χώρας μέσω της διαχείρισης εθνικά σημαντικών συλλογών, τη διάθεση υποδομών και τεχνογνωσίας, το συντονισμό δραστηριοτήτων στο σύστημα βιβλιοθηκών και πληροφόρησης της χώρας και τη διεθνή διαμεσολάβηση με άλλες χώρες».

Ο Νέος Νόμος 3149 ψηφίστηκε τον Ιούνιο του 2003.

Ο νόμος αυτός προσδιορίζει την αποστολή της Εθνικής Βιβλιοθήκης ως:

α) Αναπτύσσει και διατηρεί την εθνική Συλλογή, η οποία περιλαμβάνει Υλικό που παράγεται στην Ελλάδα καθώς και Υλικό που παράγεται στο εξωτερικό, αλλά συνδέεται ή έχει συνάφεια με τους ανθρώπους, τη χώρα, τις παραδόσεις και τον πολιτισμό της Ελλάδας σε οποιαδήποτε γλώσσα και μορφή και αν βρίσκεται. Για το σκοπό αυτό συγκεντρώνει, επεξεργάζεται, συντηρεί, διαφυλάσσει, προβάλλει και καθιστά το Υλικό της Συλλογής της προσιτό σε κάθε ενδιαφερόμενο, κατά τρόπο ισότιμο και με γνώμονα την ελευθερία της γνώσης, της πληροφόρησης και της έρευνας.

β) Αναπτύσσει δραστηριότητες σχετικές με το σκοπό της, με στόχο την ενίσχυση της πολιτιστικής και πνευματικής ζωής της χώρας.

γ) Λειτουργεί ως εθνικό βιβλιογραφικό και πληροφοριακό κέντρο της χώρας και είναι αποδέκτης της υποχρεωτικής, σύμφωνα με το νόμο, κατάθεσης Υλικού.

δ) Συντάσσει και εκδίδει την αναδρομική και την τρέχουσα Εθνική Βιβλιογραφία καθώς και τους καταλόγους του χειρόγραφου, έντυπου ή άλλης μορφής Υλικού που ανήκει στη Συλλογή της.

ε) Λειτουργεί ως επίσημο εθνικό κέντρο παροχής οδηγιών, κατευθύνσεων και διαμόρφωσης προτύπων στους τομείς της βιβλιογραφίας και της συντήρησης, διατήρησης, ψηφιοποίησης και αποκατάστασης Υλικού και της πληροφόρησης που έχει σχέση με αυτά.


YouTube

We have 10 guests online
Facebook Image
FindUsOnFlickr