Ηλεκτρονικοί κατάλογοι εκδοτών: Μοντέλα οργάνωσης και η συνεισφορά τους στην παραγωγή της Εθνικής Βιβλιογραφίας - Page 2

Article Index
Ηλεκτρονικοί κατάλογοι εκδοτών: Μοντέλα οργάνωσης και η συνεισφορά τους στην παραγωγή της Εθνικής Βιβλιογραφίας
Page 2
Page 3
All Pages


τεκμηρίου στον τοπικό κατάλογο και στο χρόνο εμφάνισής του στο συλλογικό κατάλογο.

Οι νοητοί (virtual) συλλογικοί κατάλογοι δίνουν τη δυνατότητα, με τη χρήση μιας και μοναδικής οθόνης αναζήτησης, να εκτελείται “ταυτόχρονη αναζήτηση” σε πολλούς καταλόγους Εκδοτών. Στην περίπτωση αυτή οι Εκδότες μπορούν να αναπτύσσουν το δικό τους κατάλογο χρησιμοποιώντας διαφορετικά συστήματα μηχανοργάνωσης. Με τον τρόπο αυτό η αναζήτηση προσομοιάζει με αυτή σε μία μόνο Βάση-Δεδομένων. Η γενική αντίληψη είναι ότι η προσέγγιση αυτή είναι πιο συμφέρουσα από οικονομικής απόψεως και πιο εύκολα υλοποιήσιμη καθώς δεν απαιτεί συμφωνία ή συμμόρφωση σε κοινούς κανόνες καταλογογράφησης, ευρετηρίασης κλπ.

Το κύριο πρόβλημα στους ιδεατούς συλλογικούς καταλόγους προκαλείται από το γεγονός ότι οι αναζητήσεις γίνονται σε Βάσεις-Δεδομένων που εφαρμόζουν διαφορετικές πολιτικές καταλογογράφησης και δημιουργίας ευρετηρίων με αποτέλεσμα, πιθανότατα, το επίπεδο ανάκλησης και ακρίβειας στις αναζητήσεις να είναι περιορισμένο. Ανακύπτει δηλαδή το πρόβλημα “αναζήτηση σημαντικά ετερογενών Βάσεων-Δεδομένων”, πρόβλημα ιδιαίτερα εμφανές όταν κάνουμε αναζητήσεις σε καταλόγους διαφορετικών γνωστικών αντικειμένων. Η τεχνολογία μπορεί να δώσει αρκετά καλά αποτελέσματα αλλά όχι τόσο καλά όσο αν η ευρετηρίαση και η καταλογογράφηση γινόταν με συγκεκριμένα πρότυπα και πρακτικές. Βασική προϋπόθεση συμμετοχής ενός Εκδότη στον συλλογικό κατάλογο αυτής της μορφής είναι η υποστήριξη από το δικό του πληροφοριακό σύστημα του πρωτοκόλλου Ζ39.50 και η ύπαρξη ενός ικανοποιητικού επιπέδου τοπικής τεχνικής υποστήριξης.

Στην περίπτωση που ο συλλογικός κατάλογος καλύπτει μικρούς Εκδότες με ανύπαρκτη ή περιορισμένη τοπική τεχνική υποστήριξη, ακόμη και η εξασφάλιση ότι το σύστημα μηχανοργάνωσης τους υποστηρίζει το πρωτόκολλο Ζ39.50 μπορεί να είναι δύσκολη υπόθεση. Επίσης, αν και η ένταξη του καταλόγου στον ιδεατό συλλογικό κατάλογο μπορεί να γίνει σχετικά εύκολα και γρήγορα, η προσαρμογή του ώστε να δίνει αξιόπιστα αποτελέσματα – ιδιαίτερα καλή ανάκληση και ακρίβεια – είναι επίπονη εργασία.

Η απάντηση για το ποιο μοντέλο θα επιλεγεί σχετίζεται από το μέγεθος των Εκδοτών που θα συμμετάσχουν. Εάν πρόκειται για μικρούς Εκδότες – όπως είναι κατά κανόνα οι Εκδότες της χώρας μας – οι οποίοι έχουν περιορισμένη τεχνική υποστήριξη, θα πρότεινα την υιοθέτηση ενός φυσικά ενιαίου συλλογικού καταλόγου.

Συλλογικοί Κατάλογοι Εκδοτών και Εθνική Βιβλιογραφία

Στην Εθνική Βιβλιοθήκη της χώρας μας έγιναν προσπάθειες για παρουσίαση της Εθνικής Βιβλιογραφίας σε ηλεκτρονική μορφή. Η αρχική προσέγγιση ήταν η παραγωγή της να γίνει σε οπτικούς δίσκους (CD-ROM). Είναι προφανές ότι η παραγωγή της Εθνικής Βιβλιογραφίας, έστω και μερικών ετών, σε CD-ROM ήταν μια θετική προσπάθεια αλλά δεν πρέπει να διαφύγει την προσοχή μας το γεγονός ότι οι οπτικοί δίσκοι ως μέσο αποθήκευσης βιβλιογραφίας έχει σε μεγάλο βαθμό ξεπεραστεί από την τεχνολογία των δικτύων και των On-line Βάσεων Δεδομένων. Πρέπει, επομένως, να εξασφαλισθεί η παραγωγή της σε μορφή Βάσης Δεδομένων προσβάσιμης μέσω δικτύου (On-Line).

Το έργο της ανάπτυξης μιας ολοκληρωμένης Εθνικής Βιβλιογραφίας απαιτεί σημαντικούς ανθρώπινους και υλικούς πόρους. Δυστυχώς οι πόροι που διαθέτει η Εθνική Βιβλιοθήκη δεν επαρκούν για την αναδρομική καταλογογράφηση των συλλογών της και την παράλληλη καταγραφή των νέων εκδόσεων. Ως εκ τούτου η ολοκληρωμένη και αποτελεσματική ανάπτυξη της Εθνικής Βιβλιογραφίας συναρτάται άμεσα με το επίπεδο συνεργασίας της Εθνικής Βιβλιοθήκης με τους Εκδότες της χώρας μας.

Η τεχνολογία δίνει τη δυνατότητα πιο ουσιαστικής συνεργασίας από την ήδη υπάρχουσα. Το γεγονός ότι ήδη ένας αυξανόμενος αριθμός Εκδοτών διαθέτουν τους καταλόγους των εκδόσεών τους σε ηλεκτρονική μορφή μπορεί να αξιοποιηθεί από την Εθνική Βιβλιοθήκη ώστε να επιταχυνθεί η παραγωγή της Εθνικής Βιβλιογραφίας και να εξασφαλισθεί η μέγιστη δυνατή πληρότητά της.

Σε πρώτο στάδιο η συνεργασία θα αφορά την ενημέρωση της Εθνικής Βιβλιοθήκης για την εκδοτική παραγωγή της χώρας και επομένως, τη βελτίωση του ποσοστού των εκδόσεων που κατατίθενται στην Εθνική Βιβλιοθήκη με την «κατά νόμο προσφορά». Σε δεύτερο στάδιο θα αφορά τη μεταφορά έτοιμων βιβλιογραφικών εγγραφών σε ηλεκτρονική μορφή από τους συλλογικούς ή επί μέρους καταλόγους των Εκδοτών προς αυτόν της Εθνικής Βιβλιογραφίας και αντιστρόφως. Για να διαδραματίσουν τους ρόλους αυτούς οι συλλογικοί κατάλογοι που θα αναπτύσσουν οι εκδότες πρέπει να είναι πλήρεις ως προς τις εκδόσεις που περιλαμβάνουν και να διαθέτουν μια ελάχιστη «ποιότητα βιβλιογραφικής εγγραφής». Με τον όρο αυτό εννοούμε την επάρκεια των καταγεγραμμένων στοιχείων και την τήρηση προτύπων: α)καταλογογράφησης, β) ταξινόμησης και γ) δημιουργίας μηχανογραφημένων εγγραφών Βιβλιοθήκης (MARC Format).



YouTube

We have 10 guests online
Facebook Image
FindUsOnFlickr