Το μέλλον των ηλεκτρονικών βιβλίων (e-books) στις συλλογές των Βιβλιοθηκών. Διεθνές Συνέδριο για το Μέλλον του Βιβλίου, ΥΠΠΟ, Ελληνική Προεδρεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αθήνα - 7/4/2003 - Page 2

Article Index
Το μέλλον των ηλεκτρονικών βιβλίων (e-books) στις συλλογές των Βιβλιοθηκών. Διεθνές Συνέδριο για το Μέλλον του Βιβλίου, ΥΠΠΟ, Ελληνική Προεδρεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αθήνα - 7/4/2003
Page 2
Page 3
All Pages

Τα ηλεκτρονικά βιβλία και οι συσκευές ανάγνωσής τους δημιουργούν μερικά πολύ σοβαρά ζητήματα για τις Βιβλιοθήκες. Είναι δύσκολο να ξεχωρίσουμε τα ζητήματα που σχετίζονται ειδικά με τα αυτοτελή ψηφιακά βιβλία και τα μηχανήματα ανάγνωσής τους από αυτά που είναι συνυφασμένα με τις πληροφοριακές πηγές οι οποίες είναι προσβάσιμες on-line μέσω του διαδικτύου. Όταν τα ψηφιακά βιβλία περιέχουν σημαντικές επιστημονικές εργασίες, οι Βιβλιοθήκες-ιδιαίτερα οι ερευνητικές-δεν έχουν πολλές εναλλακτικές λύσεις, καθώς πιέζονται από τους χρήστες τους να εξασφαλίσουν πρόσβαση με κάθε τρόπο και κόστος. Βέβαια, στις περιπτώσεις που θα υπάρχει έντυπη και ηλεκτρονική μορφή, μπορούν να επιλέξουν την απόκτηση της έντυπης αντί της ηλεκτρονικής ( ή και τις δύο). Αλλά τι γίνεται όταν υπάρχει μόνο η ηλεκτρονική μορφή;

Η εξασφάλιση δικαιωμάτων χρήσης (License) ηλεκτρονικών βιβλίων προκαλεί τα ίδια ερωτήματα με αυτά που προκαλεί η πρόσβαση και χρήση του ηλεκτρονικού περιεχόμενου γενικώς.

Για παράδειγμα, η Βιβλιοθήκη θα εξασφαλίζει άδεια πρόσβασης και χρήσης μόνο από τους σταθμούς εργασίας που θα είναι εγκατεστημένοι εντός της Βιβλιοθήκης ή θα δίνεται η δυνατότητα για πρόσβαση από τους χρήστες της, όπου και εάν αυτοί ευρίσκονται; Το κόστος χρήσης και πρόσβασης θα υπολογίζεται με βάση τον αριθμό των ταυτόχρονων χρηστών, με βάση τον αριθμό των δυνητικών χρηστών της Βιβλιοθήκης ή από άλλους παράγοντες; Οι παραδοσιακές λειτουργίες του δανεισμού στους χρήστες της Βιβλιοθήκης ή του διαδανεισμού μεταξύ βιβλιοθηκών θα επιτρέπονται, και αν ναι, με ποιον τρόπο και κάτω από ποιες προϋποθέσεις; Οι όροι των αδειών χρήσης και πρόσβασης θα αναγνωρίζουν τις παραδοσιακές αξίες που διέπουν τη λειτουργία των βιβλιοθηκών και της εκπαίδευσης, όπως για παράδειγμα την ελευθερία του λόγου και της έρευνας, την ελευθερία πρόσβασης στην πληροφορία κ.ά.; Θα υπάρχουν οι προϋποθέσεις που θα εξασφαλίζουν την ένταξη και διατήρηση του ψηφιακού υλικού στις συλλογές της, εφόσον η Βιβλιοθήκη θα επιθυμεί κάτι τέτοιο;

Στην περίπτωση που το περιεχόμενο των ηλεκτρονικών πηγών ενδιαφέρει αποκλειστικά τις Βιβλιοθήκες, δίνει σε αυτές τη δυνατότητα διαπραγμάτευσης των όρων χρήσης και πρόσβασης. Ήδη αυτό γίνεται. Για παράδειγμα, στα επιστημονικά περιοδικά που εκδίδονται σε ηλεκτρονική μορφή οι Βιβλιοθήκες, είτε η καθεμία μόνη της είτε συχνότερα συγκροτώντας κοινοπραξίες, διαπραγματεύονται τους όρους πρόσβασης και χρήσης.

Το πρόβλημα δημιουργείται στην περίπτωση του ηλεκτρονικού υλικού για τη χρήση του οποίου οι Βιβλιοθήκες αντιπροσωπεύουν μικρό μόνο μέρος της αγοράς, ώστε να μπορέσουν να τύχουν της προσοχής των εκδοτών σε διαπραγματεύσεις αδειών χρήσης. Στην περίπτωση αυτή, οι Βιβλιοθήκες πρέπει να αποφασίσουν για το εάν μπορούν να δεχθούν τους όρους χρήσης οι οποίοι ισχύουν για τους συνηθισμένους καταναλωτές/ αναγνώστες.

Έχω την αίσθηση ότι στην περίπτωση των e-books οι Βιβλιοθήκες πρέπει να αποφασίσουν κατ' αρχήν για το εάν θα τα αντιμετωπίσουν όπως τα έντυπα βιβλία, δηλαδή με τη χρήση μιας συσκευής ανάγνωσης ανά τίτλο/ ους e-book, ή θα τα αντιμετωπίσουν με την πρακτική της άδειας χρήσης μιας τοποθεσίας στο Internet.



YouTube

We have 9 guests online
Facebook Image
FindUsOnFlickr